Biết Ơn Cha Mẹ

 

 

 

 

                                                                                                                 Thích Đức Trí

 

 

        Ngày ấy, tôi đi trên chuyến tàu lửa từ Nam ra Bắc, gặp một sự t́nh của cô sinh viên làm tôi vô cùng xúc động và khó quên. Có lẽ, hoàn cảnh này đồng cảm không ít người khi nhớ đến sự hy sinh của những bậc cha mẹ kính yêu, hai đấng sanh thành đă khó nhọc nuôi chúng ta nên người.

 

       Trời bắt đầu về chiều, cơn mưa phùn đầu xuân đang rơi trong bầu trời c̣n thấm lạnh của thời tiết ở đây. Đoàn tàu lửa lúc này đang dừng lại một nhà ga ở đầu tỉnh Quảng B́nh để đón khách. Khi tàu bắt đầu chuyển bánh đi tiếp, có hai cô gái đang tuổi học sinh mang hai túi xách hành lư t́m đến ngồi đối diện với tôi trong một khoang tàu. Con tàu bắt đầu rời nhà ga một khoảng thời gian độ mười phút, đi ngang qua cánh đồng lúa đang bắt đầu xanh lá.  Nh́n ra phía cánh đồng lúc này c̣n điểm thưa thớt những nhóm người nông dân đội nón trắng, mang áo mưa đang tận tụy làm công việc của họ trên những đám ruộng.  Tôi lấy làm ngạc nhiên, khi thấy cô gái đối diện vừa lên tàu, sao chưa ngồi mà c̣n đứng ở cửa sổ, hai tay nắm lấy khung cửa sắt con tàu, dồn đôi mắt c̣n ngấn lệ về phía cánh đồng bên đường, như đang t́m kiếm, mong đợi và lưu luyến một h́nh ảnh ǵ ở đó.

 

       Bỗng nhiên, cô nh́n qua khung cửa tàu lửa hướng về một thửa ruộng, thấy một người đang làm việc trên đó.  Sau đó, cô lấy tay đập mạnh vào thành tàu và vội vàng kêu lên tiếng “Mẹ ơi!” rồi khóc nức nở. Con tàu vẫn vô t́nh chạy nhanh về phía trước và xóa đi h́nh ảnh mẹ cô đang làm trên đồng ruộng chỉ trong chốc lát qua khung cửa sổ. Khung cảnh ấy đă qua, cô gái c̣n giấu mặt vào tay áo khóc nức nở, sau đó ngồi xuống cạnh cô bạn, gục đầu bên vai bạn ḿnh và nằm yên với những tiếng nấc c̣n dội ra từ nỗi buồn đau trong ḷng.

 

Tôi đoán rằng, cô gái ấy đang buồn v́ nhớ thương mẹ theo thói thường t́nh khi con cái xa nhà, ngoài ra không biết ǵ khác, nên đành ngồi yên và theo thói quen vội lấy quyển sách ra đọc. Một lúc sau cô gái gọi cô bạn vừa khóc rằng: “Hiền ơi, ngồi dậy ăn cơm nhé”, cô kia trả lời rằng: “Không, Lan ăn đi, ḿnh không ăn đâu”. Thấy giọng điệu bạn ḿnh dứt khoát, cô gái có tên là Lan nói trở giọng nài nỉ đầy thương cảm: “Thôi uống chút nước nhé, và mở chai nước đưa cho bạn, cô gái cầm chai nước quay mặt về hông con tàu, uống một ngụm, sau đó tiếp tục gục đầu trên tay bạn ḿnh và nằm yên trong im lặng.

 

       Khi cô bạn đă bắt đầu thiu ngủ, cô Lan nh́n tôi mà hỏi: “Thưa thầy, Thầy cũng đi Hà Nội hả?” Tôi trả lời: “Vâng, Tôi đi Hà Nội, qua Trung Quốc để đi học.” Hồi đó tôi đang học tại trường sư phạm Quảng Tây Trung Quốc theo chương tŕnh tu nghiệp Hán ngữ hiện đại, tôi về Việt Nam nghỉ Tết rồi qua lại, sau này tôi mới đi du học Đài Loan.  Cô gái nói tiếp rằng: “Chúng em đang học năm thứ nhất tại trường đại học ở Hà Nội.” Tôi vội hỏi chuyện cô gái có tên Hiền lúc nảy sao khóc nhiều vậy, Lan kể rằng: “Bạn em nhà nghèo lắm, thi đậu vào đại học ở Hà Nội, tiền chi phí cao, chúng em chỉ biết nương nhờ vào tấm thân của bố mẹ làm việc cực nhọc trên đồng ruộng để ăn học. Bọn em thường nghĩ rằng, nếu bỏ học th́ tương lai không c̣n ǵ mong đợi, vả lại bố mẹ v́ thương con đâu cho bỏ học. Nếu tiếp tục đi học, th́ từng ngày sống trên tấm thân già yếu của bố mẹ, chúng em đi học mà ḷng dằn vặt nhiều lắm.  Do vậy, khi  tàu chạy ngang qua cánh đồng làng, Hiền thấy mẹ ḿnh đang làm trên đám ruộng trong trời mưa phùn lạnh lẽo, ḷng đau xót quá mà kêu khóc tức tưởi như vậy.”

 

         Nghe đến đây, ḷng tôi vô cùng cảm động và thấy xót xa vô cùng. Cô Lan cũng đoán ra rằng tôi đang thông cảm, lắng nghe với tấm ḷng chia sẻ. Đợi khi cô Hiền ngồi dậy bên cạnh bạn ḿnh, qua vài câu xả giao tṛ chuyện chung chung. Lát sau, tôi nh́n vào hai người mà chia sẻ rằng: “Biết vậy, trong hoàn cảnh khó khăn, quư cô cũng đừng buồn và cắn rứt lương tâm mà chướng ngại việc học. Hăy biến t́nh thương và ḷng biết ơn cha mẹ đă chịu khó nhọc nuôi ḿnh ăn học thành sức mạnh tinh thần để học hành thành đạt, đó là ḷng biết ơn có trí tuệ nhất.” Hai cô gái cám ơn lời nhắc nhở đó và ghi nhận ư nghĩa ấy bằng thái độ trân trọng.

 

      Con tàu tiếp tục chạy đều đều, tôi cất cuốn sách vào chiếc đảy nhỏ, quay mặt về phía cửa sổ thấy mặt trời sắp lặn, ḷng trầm buồn nghĩ ngợi miên man. Trên cuộc đời này biết bao tấm ḷng người mẹ chịu khó nhọc và thương con như thế. H́nh ảnh bà mẹ miền quê quanh năm làm việc đồng nội đang dành dụm tiền để nuôi con ăn học ở chốn phồn hoa đô thị, cho dù chịu đựng gian khổ, nhưng chỉ ước mong con ḿnh được học hành và khôn lớn giữa đời.

 

Ôi, t́nh mẹ bao la! Trong giọt nước mắt người con đang khóc thương mẹ của cô sinh viên chiều nay, tôi cảm nhận được tất cả mọi người đều sống trong ân nghĩa của cuộc đời. Trong sâu kín nỗi ḷng,  tôi nguyện thầm Chư Phật và Bồ Tát gia hộ cho cô sinh viên này có nghị lực vượt qua mọi gian khó để học hành thuận lợi như cha mẹ cô và mọi người hằng mong đợi.

 

       Trong kiếp người ngắn ngủi này, vui cho ai trong đời biết thương yêu và biết ơn cha mẹ. Trong bao nhiêu kiếp sống quá khứ và hiện tại, chúng ta đă mang ơn cha mẹ rất nhiều không kể xiết. Thơ ca trong đời hay trong kinh sách đều tán thán công lao sanh thành dưỡng dục của cha mẹ đối với con cái rất to lớn khó mà đền đáp trọn vẹn. Theo nhăn quan của Phật giáo mà quan sát, trong chốn luân hồi sanh  tử, trải qua bao kiếp sống là bấy nhiêu lần mang ơn cha mẹ. Do vậy, mọi người đều đă từng là cha mẹ thân quyến của ta trong nhiều đời kiếp. Chúng ta sẽ quên đi những bóng dáng người thân yêu đó theo năm tháng, nhưng định luật nhân quả là sự hiễn nhiên trong kiếp nhân sinh…

 

      Cho nên, những người xung quanh ta hôm nay, xin đừng quên công ơn họ đối với ḿnh, cũng xin đừng quên trách nhiệm của ḿnh đối với họ. Theo đạo Phật quan niệm: hiếu thuận với cha mẹ là hiếu thuận với tất cả chúng sanh. Nhận thức như thế, th́ mỗi người chúng ta đều có nhiều người cha người mẹ trong đời, hăy hiếu thuận với mọi người để măi măi làm người con hiếu thảo giữa đời.